სოფლის მდგრადი განვითარება და გარემოს მიმართ პასუხისმგებლობა

მიმოხილვა

UNDP Georgia environment
ნაძვის ნერგების დარგვა პირველ საცდელ ნაკვეთზე. 2013. ფოტო: ვლადიმერ ვალიშვილი/UNDP

საქართველოსა და ფინეთის მთავრობებისა და გაეროს განვითარების პროგრამის (UNDP) ერთობლივი ინიციატივა მიზნად ისახავდა 2008 წლის აგვისტოს ომის დროს დაზარალებული ბორჯომის ტყის აღდგენას. ამავდროულად მნიშვნელოვანი სამუშაო ჩატარდა ადგილობრივი სოფლებისა და დაბების დასახმარებლად, სოფლის მეურნეობის, ტურიზმისა და გარემოსდაცვითი განათლების მხარდასაჭერად. 

რას ვაკეთებთ


ტყის აღდგენითი სამუშაოები სოფელი დაბას მახლობლად. 2014. ფოტო: ვლადიმერ ვალიშვილი/UNDP

ტყის აღდგენითი სამუშაოები ჩატარდა 80 ჰექტარზე, სადაც დაირგო 120 ათასზე მეტი მუხის, ფიჭვისა და ნაძვის ნერგი. 60 ჰექტარზე სამუშაოები ჩატარდა საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი დაცვის სამინისტროს, ეროვნული სატყეო სააგენტოს, ფინეთის მთავრობისა და გაეროს განვითრების პროგრამის (UNDP) მხარდაჭერით, ხოლო 20 ჰექტარზე - ავსტრიის მთავრობის დახმარებით.

გარდა ამისა, სოფელ დაბაში გაიხსნა საცდელი სასკოლო სანერგე, რომელიც ნორჩი მეტყევეების განათლებას ემსახურება და ნერგებით ამარაგებს ტყის აღდგენით სამუშაოებს.  

2015 წლიდან, პროექტის დასრულების შემდეგ, ტყის აღდგენით სამუშაოებს გაუძღვა საქართველოს მთავრობა, ხოლო უკვე აღდგენილ 80 ჰექტარს ზედამხედველობს ეროვნული სატყეო სააგენტო. 

შედეგები




ახალგაზრდა გარემოსდამცველები დასუფთავების აქციაზე. 2014. ფოტო: ვლადიმერ ვალიშვილი/UNDP

2008 წლის კონფლიქტის დროს გადამწვარი ტყის აღდგენა

  • 80 ჰექტარი დაზიანებული ტყის გაწმენდა, შემოღობვა, აღდგენა.
  • დაირგო 120,000 ნერგი.
  • 30 ადგილობრივი მუშისა და 15 დევნილის ტრენინგი და დასაქმება.

გარემოსდაცვითი განათლება:

  • ახალგაზრდული ეკო-კლუბები ბორჯომის, ახალდაბისა და წაღვერის საჯარო სკოლებში.
  • მასწავლებელთა სახელმძღვანელო „გარემოსდაცვითი განათლება სკოლაში“ - პირველად ქართულ ენაზე.
  • საპილოტო პროგრამები ბავშვებისათვის შემდეგ თემებზე: წყლის უსაფრთხოება, ნარჩენების მართვა, ტყის მართვა, ბიომრავალფეროვნება, ენერგოეფექტურობა, კლიმატის ცვლილება, ბიომეურნეობა, ცხოვრების ჯანმრთელი წესი.
  • 50 საჯარო ღონისძიება, სასწავლო პროგრამა, საინფორმაციო კამპანია;
  • ვერტიკალური ბაღები 6 საჯარო სკოლასა და ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნულ პარკში.
  • 600 მოსწავლემ მონაწილეობა მიიღო დასუფთავებისა და ხეების დარგვის აქციებში, ახალგაზრდა რეინჯერების პროგრამაში;
  • 120 ბავშვმა დაისვენა ზაფხულის ეკო-ბანაკებში ლაგოდეხში, ქობულეთში, წყალტუბოსა და ურეკში.
  • ახალგაზრდული კონფერენციები „ადამიანის გავლენა გარემოზე“ და „ჩემი გარემო“.
  • 4 სატელევიზიო გადაცემა „ეკოვიზია (ტვ იმედი) და 5 თოქ შოუ (ტვ ბორჯომი).
ეკო სოფლები:
  • ფერმერთა ექსტენციის ცენტრი წაღვერში.
  • ტრენინგი და კონსულტაცია 100-ზე მეტი ფერმერისათვის.
  • 87 მცირე საოჯახო მეურნეობის ხელშეწყობა.
  • 25 ჰა მიწის დამუშავება 15 წლიანი სტაგნაციის შემდეგ.
  • 3 აგრო-კოოპერატივი;
  • ვეტერინარული ცენტრი და ლაბორატორია წაღვერში;
  • ხორბლის, კენკრისა და ბოსტნეულის მოსავალი გაიზარდა 20-30 პროცენტით.
  • ფერმერთა შემოსავალი გაიზარდა 25 პროცენტით;

ენერგოეფექტურობა, ჰიგიენა და სურსათის უსაფრთხოება:

  • 6 ეკო-სკოლამ შეაგროვა 3 ტონა მაკულატურა და 250 კგ პლასტმასის ნარჩენი. 
  • თბოიზოლაცია და გათბობის სისტემები წაღვერის საჯარო სკოლასა და ბიბლიოთეკაში.
  • მზის ენერგიაზე მომუშავე წყლის გამათბობელი წაღვერის საბავშვო ბაღსა და ეკო-ტუალეტებში.
  • 7 ეკო-ტუალეტი ადგილობრივი ოჯახებისათვის.
კატასტროფათა რისკის შემცირება:
  • ოთხი სოფლის შეფასება.
  • სოფლის გადაუდებელი დახმარების ჯგუფები.
  • მუნიციპალური გადაუდებელი დახმარების ჯგუფები.
  • სოფლების აღწერა, რესურსები, საგანგებო სიტუაციის სამოქმედო გეგმები.
  • ლობისტები მუნიციპალიტეტებთან თანამშრომლობის მიზნით.
  • სასწავლო პროგრამები კატასტროფათა რისკის შემცირების საკითხებში: მობილიზაცია, მოდელები, მოწყვლადობა, შესაძლებლობათა შეფასება, მეხანძრეობა და სამაშველო სამუშაოები, პირველადი დახმარება, პროექტების შედგენა, ინტერესთა დაცვა.
ტურიზმი:
  • წაღვერის ტურიზმის საინფორმაციო ცენტრი.
  • მონიშნულია 6 ტურისტული ბილიკი (100 კმ).
  • საინფორმაციო ბუკლეტები.
  • ტურისტული რუკა წაღვერის ცენტრში.
  • გიდების ტრენინგი.
  • წაღვერის პარკის რეაბილიტაცია ბორჯომის მუნიციპალიტეტსა და კომპანიასთან „ ბორჯომი საქართველო“ თანამშრომლობით. 

ვინ აფინანსებს

ფინეთის მთავრობა
Euro 1,179,677 (US$ 1,505,593)

დახარჯული თანხა

2014 US$ 701,908.99
2013 US$ 427,422.12
2012 US$ 184,755
დეტალური ინფორმაცია
სტატუსი:
დასრულებული
დაწყების თარიღი:
აპრილი 2012
დასრულების თარიღი:
დეკემბერი 2015
გეოგრაფიული არეალი:
სამცხე ჯავახეთი
პარტნიორები:
საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო
ბიუჯეტი:
Euro 1,179,677 (US$ 1,505,593)
დონორი:
ფინეთის მთავრობა
პროექტის დოკუმენტი
  • სოფლის მდგრადი განვითარება და გარემოს მიმართ პასუხისმგებლობა
წაღვერის ტურიზმის ცენტრისა და ფერმერთა საინფორმაციო ცენტრის გამოცემები
სამახსოვრო ფერმერისათვის
წაღვერის ტურისტული ბილიკები
საკონტაქტო პირი UNDP-ში

ნინო ანთაძე
გარემოს დაცვისა და ენერგეტიკის მიმართულების ხელმძღვანელი
nino.antadze@undp.org